Tin tức & Bài báo

Mặc dù là loại ung thư phổ biến nhất ở nam giới Singapore¹, nhiều người vẫn chưa biết về các nguy cơ, dấu hiệu cảnh báo và các lựa chọn điều trị. Bác sĩ Wong Siew Wei sẽ chia sẻ những điều mà nam giới nên biết.

NGUYÊN NHÂN GÂY RA UNG THƯ TUYẾN TIỀN LIỆT?

Tuyến tiền liệt nằm dưới bàng quang, gần gốc dương vật, có nhiệm vụ tiết ra dịch hòa quện với tinh trùng tạo thành tinh dịch. Ung thư tuyến tiền liệt xảy ra khi những thay đổi trong DNA của các tế bào tuyến tiền liệt bình thường kích hoạt sự phát triển không kiểm soát của các tế bào bất thường.

CÓ YẾU TỐ CỤ THỂ NÀO Ở SINGAPORE LÀM CHO BỆNH TRỞ NÊN PHỔ BIẾN HƠN KHÔNG?

Ung thư tuyến tiền liệt là loại ung thư phổ biến nhất ở nam giới Singapore, chiếm 17 trên 100 trường hợp ung thư.2 Tỷ lệ mắc bệnh cao một phần là do tuổi thọ cao hơn và việc tầm soát ung thư được cải thiện. Nguy cơ ước tính ở nam giới Singapore ở độ tuổi 75 là 4,8%.³

TỶ LỆ UNG THƯ TUYẾN TIỀN LIỆT Ở NAM GIỚI TRẺ TUỔI CÓ TĂNG KHÔNG?

Hơn 60% trường hợp ung thư tuyến tiền liệt xảy ra ở nam giới từ 65 tuổi trở lên, với độ tuổi chẩn đoán trung bình là 67.⁴ Phân tích của viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ cho thấy tỷ lệ mắc ung thư tuyến tiền liệt ở nam giới từ 15-40 tuổi 5 tăng tương đối 2% mỗi năm. ⁵

Hiện tượng này chỉ được giải thích một phần bằng xét nghiệm kháng nguyên đặc hiệu tuyến tiền liệt (PSA) và đột biến gen di truyền. Ung thư tuyến tiền liệt ở nam giới trẻ tuổi có xu hướng tiến triển nhanh hơn, thường được chẩn đoán ở giai đoạn muộn hơn với tiên lượng xấu hơn.

NHỮNG NGƯỜI CÓ NGUY CƠ CAO HƠN?

• Tuổi tác: Nguy cơ tăng mạnh sau 50 tuổi.
• Chủng tộc: Người châu Phi có nguy cơ cao nhất, tiếp theo là người da trắng, rồi đến người châu Á.
• Tiền sử gia đình: Nam giới có tiền sử gia đình mắc bệnh ung thư tuyến tiền liệt có nguy cơ cao gấp đôi, đặc biệt nếu người thân được chẩn đoán mắc bệnh khi còn trẻ.
• Gen: Các đột biến như BRCA1/2 hoặc hội chứng Lynch làm tăng nguy cơ.

Một số nghiên cứu cho thấy việc tiêu thụ nhiều sản phẩm từ sữa có thể là một yếu tố nguy cơ nhưng chưa đủ bằng chứng. Vitamin, thực phẩm chức năng hoặc thuốc chưa được chứng minh là làm giảm nguy cơ, trong khi các bệnh lây truyền qua đường tình dục, viêm tuyến tiền liệt hoặc thắt ống dẫn tinh đã được chứng minh không phải là yếu tố nguy cơ.

LÀM THẾ NÀO ĐỂ GIẢM NGUY CƠ Ở NAM GIỚI TRẺ TUỔI?

Tỷ lệ mắc ung thư tuyến tiền liệt thực tế ở nam giới trẻ tuổi vẫn rất thấp, đặc biệt là ở các nước châu Á. Lối sống lành mạnh làm giảm nguy cơ mắc cả ung thư và bệnh tim mạch.

• Duy trì hoạt động thể chất
• Giữ cân nặng hợp lý
• Ăn nhiều chất xơ, ít thực phẩm chế biến sẵn.

NHỮNG TRIỆU CHỨNG CẦN LƯU Ý?

Ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn đầu thường không gây ra triệu chứng. Các triệu chứng tiết niệu như tiểu nhiều lần, tiểu gấp hoặc khó bắt đầu đi tiểu thường là do phì đại tuyến tiền liệt lành tính đi kèm. Tiểu ra máu rất hiếm gặp, trong khi đau xương có thể là dấu hiệu ung thư di căn.

TIÊN LƯỢNG ĐIỀU TRỊ UNG THƯ TUYẾN TIỀN LIỆT ĐÃ ĐƯỢC CẢI THIỆN CHƯA?

Tỷ lệ sống sót đã được cải thiện đáng kể. Tại Singapore, tỷ lệ sống sót tương đối được chuẩn hóa theo độ tuổi trong 5 năm đã tăng gấp đôi lên 89% trong 50 năm qua.⁶ Prognosis depends on the stage at diagnosis. Tiên lượng phụ thuộc vào giai đoạn tại thời điểm chẩn đoán. Hơn 99% bệnh nhân mắc bệnh ung thư khu trú sống sót ít nhất 5 năm so với 37 bệnh nhân mắc ung thư di căn xa.⁷  Thật không may, khoảng 3/10 các ca bệnh ở Singapore được chẩn đoán ở giai đoạn 4⁸, dẫn đến tiên lượng kém hơn.

CÁC LỰA CHỌN ĐIỀU TRỊ CHO UNG THƯ TUYẾN TIỀN LIỆT GIAI ĐOẠN SỚM?

Đối với ung thư tuyến tiền liệt khu trú:

• Theo dõi tích cực: Đối với các khối u nhỏ, nguy cơ thấp. Điều trị chỉ bắt đầu khi bệnh tiến triển.
• Phẫu thuật: Phẫu thuật triệt căn tuyến tiền liệt là phẫu thuật cắt bỏ hoàn toàn tuyến tiền liệt.
• Xạ trị:
  • Xạ trị chiếu ngoài (EBRT) cung cấp các tia năng lượng cao.
  • Xạ trị áp sát là phương pháp cấy vật liệu phóng xạ vào tuyến tiền liệt. Có thể kết hợp với xạ EBRT đối với bệnh có nguy cơ cao hơn.
• Liệu pháp hormon: Hormon nam (androgen) thúc đẩy sự phát triển của tế bào ung thư tuyến tiền liệt. Ức chế androgen có thể được sử dụng cùng với phẫu thuật hoặc xạ trị ở những bệnh nhân có nguy cơ cao.

CÁC LỰA CHỌN ĐIỀU TRỊ KHI UNG THƯ ĐÃ DI CĂN?

Đối với ung thư tuyến tiền liệt di căn, liệu pháp ức chế androgen (ADT), bao gồm thiến phẫu thuật hoặc thiến hóa học, là nền tảng của điều trị. Tất cả nam giới sẽ cần điều trị bổ sung kết hợp với ADT để kiểm soát ung thư tối ưu. Ví dụ bao gồm:

• Thuốc ức chế tín hiệu thụ thể androgen (ARS) dùng đường uống để ngăn chặn sản xuất androgen hoặc hoạt động của thụ thể.
• Hóa trị để nhắm mục tiêu vào các tế bào ung thư phát triển nhanh.
• Thuốc phóng xạ để nhắm mục tiêu đến các di căn xương.
• Thuốc ức chế poly (ADP-ribose) polymerase (PARP) để khai thác các đột biến gen sửa chữa DNA nhằm tiêu diệt tế bào ung thư.
• Liệu pháp phóng xạ hạt nhân kháng nguyên màng đặc hiệu tuyến tiền liệt (PSMA) sử dụng các phân tử phóng xạ để nhắm mục tiêu chính xác.
• Liệu pháp miễn dịch có thể giúp một số bệnh nhân được lựa chọn có khiếm khuyết gen sửa chữa không phù hợp.
• Các thuốc nhắm vào xương giúp bảo vệ xương chắc khỏe và giảm các biến chứng do di căn.

Tiên lượng ung thư tuyến tiền liệt đã được cải thiện theo thời gian. Có lối sống lành mạnh và trao đổi về các lựa chọn tầm soát với bác sĩ có thể giúp nam giới bảo vệ sức khỏe lâu dài.