Đặt lịch hẹn

Sống tốt khi bị ung thư di căn

Đóng góp bởi: Chia Hui Erl

Đối với bệnh nhân mắc ung thư di căn, hành trình này được đánh dấu bằng sự không chắc chắn về tương lai, sự thay đổi bản sắc cá nhân và những câu hỏi khó về quyền kiểm soát cuộc sống và ý nghĩa tồn tại. Dựa trên những cuộc trò chuyện thực tế, chuyên viên tư vấn cấp cao Chia Hui Erl  của Trung tâm Ung thư Parkway (PCC) đã khám phá cách chấp nhận, hy vọng và kết nối giúp bệnh nhân hướng tới cuộc sống tốt đẹp hơn.

Trong công việc của tôi với tư cách là một chuyên viên tư vấn hỗ trợ bệnh nhân mắc ung thư di căn, tôi luôn được nhắc nhở rằng hành trình chống ung thư không chỉ đơn thuần là quản lý tình trạng bệnh. Đó là một hành trình cảm xúc và hiện sinh không ngừng, một hành trình mà bệnh nhân sống với nhận thức rằng không có điểm kết thúc rõ ràng, nhưng vẫn tiếp tục thức dậy mỗi ngày với các mối quan hệ, trách nhiệm, hy vọng và nỗi sợ hãi. Gắn liền với trải nghiệm này là sự đối mặt với những câu hỏi sâu sắc về thời gian, bản sắc, quyền kiểm soát và ý nghĩa, thường diễn ra trong một thế giới mà bệnh nhân phải vật lộn để hiểu trọn vẹn sự phức tạp trong trải nghiệm sống của họ.

Sống chung với căn bệnh ung thư di căn thường có nghĩa là học cách thích nghi với sự bất định liên tục. Bệnh nhân có thể phải vật lộn với việc không biết liệu phương pháp điều trị có hiệu quả hay không, hoặc khi nào sẽ hết hiệu quả. Bên cạnh đó là những lo ngại về mức độ nghiêm trọng của triệu chứng, việc kiểm soát cơn đau, mất kiểm soát và những biến động cảm xúc. Ngoài ra còn có sự mệt mỏi đến từ việc phải đưa ra những quyết định khó khăn mà không có câu trả lời rõ ràng. Bệnh nhân thường tự hỏi, “Tôi là ai khi tôi không còn có thể làm những việc mình từng làm được nữa?” Những thay đổi về cơ thể và vai trò có thể ảnh hưởng sâu sắc đến bản sắc và sự độc lập, trong khi việc lập kế hoạch cho một tương lai bất định trở thành một nhiệm vụ đau đớn. Việc dựa dẫm nhiều hơn vào người khác có thể làm dấy lên nỗi sợ hãi trở thành gánh nặng trong khi bệnh nhân đang đau buồn vì những mất mát được dự đoán trước, đặt câu hỏi về ý nghĩa và mục đích sống, và cảm thấy không chắc chắn về những gì mình có thể hy vọng. Những khó khăn này là một phần bình thường của quá trình thích nghi và có thể được xoa dịu bằng thời gian, sự hỗ trợ và lòng tự trắc ẩn.

Sự chấp nhận bắt đầu khi bệnh nhân chủ động lựa chọn ngừng chống lại bệnh tật và đối mặt với cái chết. Như một bệnh nhân từng chia sẻ, “Tôi đã hy vọng được chữa khỏi trong hai năm qua. Giờ đây tôi đã chấp nhận rằng mình phải sống chung với ung thư.” Trên thực tế, “chấp nhận” là một quá trình liên tục chứ không phải là một trạng thái cố định. Nó có thể xuất hiện dưới nhiều hình thức và trên nhiều khía cạnh trong trải nghiệm của bệnh nhân—chấp nhận sự tiến triển đến nhận thức về cái chết. Tôi nhận thấy rằng nhận thức này thường giúp bệnh nhân tập trung lại vào việc sống tốt với căn bệnh ung thư di căn—hướng tới sống một cuộc sống trọn vẹn, chứ không phải chỉ sống trong bệnh tật.

Với sự thay đổi trong tư duy này, bệnh nhân thường học cách tập trung vào việc đối phó và điều chỉnh sao cho phù hợp với cả bệnh tật và những hạn chế liên quan. Một bệnh nhân chia sẻ rằng thay vì cứ mãi nghĩ về việc liệu mình có thể sống thêm mười năm nữa hay không, ông đã chọn tập trung vào cuộc sống hiện tại và sống trọn vẹn từng khoảnh khắc. Đó là điều ông có thể kiểm soát. Sự thay đổi tâm lý này giúp bệnh nhân sống trong hiện tại, tham gia vào cuộc sống thay vì chịu đựng nó bằng cách liên tục chống lại ý nghĩ về cái chết.

Sự gắn kết xã hội được nuôi dưỡng thông qua những kết nối cảm xúc chung. Mối quan hệ gia đình bền chặt có liên quan mật thiết đến sức khỏe tinh thần và chất lượng cuộc sống của bệnh nhân. Chúng ta biết rằng tình yêu sâu đậm cũng chính là nỗi đau buồn sâu sắc mà chúng ta phải chịu đựng. Nhiều bệnh nhân sợ không thể ở bên cạnh để yêu thương, hướng dẫn và bảo vệ con cái hoặc vợ/chồng của mình. “Tôi sẽ làm họ tổn thương rất nhiều”, như một bệnh nhân đã chia sẻ. Đó là một mối lo lắng thực sự và đau đớn. Việc giao tiếp cởi mở về bệnh tật, mặc dù khó khăn, có thể làm giảm bớt gánh nặng cảm xúc này, trong khi một số giới hạn có thể giúp bệnh nhân bảo vệ những người thân yêu khỏi đau khổ. Điều này đòi hỏi sự cân bằng hỗ trợ giữa giao tiếp và bảo vệ, tránh sự im lặng đồng lõa trong khi tôn trọng các mức độ sẵn sàng khác nhau của gia đình.

Bệnh nhân thường thấy mình lại phải vật lộn khi gặp những thử thách lớn. Quá trình dao động này có thể làm kiệt sức về mặt cảm xúc. Điều mà nhiều người thấy hữu ích là duy trì thái độ tích cực—không phải bằng cách phủ nhận, mà bằng cách nhìn nhận tích cực và tìm ra những khoảnh khắc ý nghĩa hoặc lòng biết ơn.

Như một bệnh nhân đã chia sẻ, “Mặc dù tôi biết mình yếu hơn, nhưng tôi cảm thấy biết ơn vì mình vẫn có thể lựa chọn các phương pháp điều trị và cách mình muốn sống.” Bình thường hóa trải nghiệm cũng có thể mang lại sự an ủi: “Có những ngày tôi ổn, nhưng cũng có những ngày tôi mệt mỏi với mọi thứ. Tôi tự nhủ rằng không sao cả—cảm thấy như vậy là bình thường.”

Hy vọng đóng vai trò trung tâm trong hành trình của bệnh nhân. Hy vọng có nghĩa là luôn cởi mở với những khả năng, đặc biệt là khi việc hiểu được trải nghiệm của bản thân trở nên khó khăn. Mặc dù hy vọng có thể thay đổi theo thời gian, bệnh nhân có thể chọn hình thức hy vọng phù hợp nhất với mình. Khi kết quả không diễn ra như mong đợi hoặc hy vọng bị coi là không thực tế, sự thất vọng có thể rất đau đớn. Tuy nhiên, ngay cả khi kết quả không thể thay đổi, bệnh nhân vẫn có thể quyết định cách hy vọng giúp họ vượt qua khó khăn. Ví dụ, một người mẹ đã tìm thấy niềm hy vọng trong niềm tin rằng con cái và chồng mình sẽ kiên cường và tìm được sức mạnh vượt qua nghịch cảnh. Đó là niềm hy vọng mà bà ấy đã chọn để nắm giữ.

Tôi nhớ lại cuộc trò chuyện với một bệnh nhân, người đã chia sẻ rằng: “Nếu phương pháp điều trị này không hiệu quả, sẽ vẫn còn phương pháp khác. Nếu không, ít nhất tôi cũng đã cố gắng.” Khi được hỏi cô ấy lấy đâu ra sự can đảm và sức mạnh, cô ấy trả lời: “Chính bản thân tôi!” Tôi vô cùng xúc động trước câu trả lời của cô ấy; nó nhắc nhở tôi rằng chính bản thân bệnh nhân thường là nguồn sức mạnh lớn nhất của họ.

Sống tốt với bệnh ung thư là một quá trình thích nghi liên tục. Đó là một trải nghiệm cá nhân sâu sắc, và không có cách nào đúng hay sai để vượt qua nó. Đó không phải là chấp nhận mọi thứ, mà là học cách sống chung với sự không chắc chắn, định nghĩa lại sự kiểm soát và tìm kiếm những điểm tựa về ý nghĩa tồn tại, sự an ủi và kết nối giữa những mơ hồ liên tục. Thông qua quá trình này, bệnh nhân xây dựng lại cuộc sống của mình với sức mạnh và khả năng phục hồi, ưu tiên một cuộc sống có ý nghĩa cá nhân hơn là một cuộc sống bị định nghĩa bởi bệnh tật. Đây là điều mà các bệnh nhân của tôi đã dạy tôi.

Nguồn tham khảo

  1. American Cancer Society. (2025). Living with advanced and metastatic cancer: support and symptom management. Retrieved from https://www.cancer.org/cancer/supportive-care/advanced-cancer.html
  2. Arantzamendi, M., Garcia-Rueda, N., Carvajal, A., & Robinson, C. A. (2020). People with advanced cancer: the process of living well with awareness of dying. Qualitative Health Research, 30(8), 1143–1155. Retrieved from https://doi.org/10.1177/1049732318816298
  3. Bach, C. (2024). Living with Metastatic Cancer. Retrieved from https://www.oncolink.org/support/practical-and-emotional/coping-communication-concerns/living-with-metastatic-cancer?
  4. Greco, C. (2021). The uncertain presence: Experiences of living with metastatic breast cancer. Med Anthropol, 41(2), 129–140. Retrieved from https://doi.org/10.1080/01459740.2021.1941003
  5. Kamminga, N. C. W., Veldt, A. A. M. van der, Joosen, M. C. W., Joode, K. de, Joose, A., Grunhagen, D. J., … Lugtenberg, M. (2022). Experiences of resuming life after immunotherapy and associated survivorship care needs: a qualitative study among patients with metastatic melanoma. British Journal of Dermatology, 187(3), 381–391. Retrieved from https://doi.org/10.1111/bjd.21670
  6. National Cancer institute. (2024). Coping with advanced cancer long term. Retrieved from https://www.cancer.gov/about-cancer/coping/survivorship/advanced-cancer-long-term
  7. Taylor, N. (2024, February). Riding the emotional roller coaster. CancerLifeline. Retrieved from https://cancerlifeline.org/living-with-cancer-riding-the-emotionalroller-coaster/
  8. Ungar, M. (2016, July). Mom with Metastatic Cancer Talks about Resilience. Psychology Today. Retrieved from https://www.psychologytoday.com/us/blog/nurturing-resilience/201607/mom-metastatic-cancer-talks-about-resilience
  9. Winstead, E. (2021). From Scan to Scan: The Challenges of Living with Metastatic Cancer. Retrieved from https://www.cancer.gov/news-events/cancer-currentsblog/2021/living-with-metastatic-cancer
ĐÃ ĐĂNG TRÊN Sức khỏe tâm lý
ĐƯỢC PHÁT HÀNH 01 Tháng Hai 2026